Great Greek Big Blue

Τρεις έννοιες κρατώ από την πολύχρονή μου ενασχόληση με την Ναυμαχία της Σαλαμίνας. Είναι οι πρώτες 3 σκέψεις μου όταν γίνεται αναφορά σε αυτή την ιστορική ναυμαχία, που έγινε εδώ μπροστά μας, πριν από 2500 χρόνια.

Δημοκρατία

Παιδεία

Θάλασσα

Θα μπορούσαμε να προσθέσουμε και άλλες πολλές έννοιες : Ευφυΐα, στρατηγική, γενναιότητα, αλτρουισμός, ανιδιοτέλεια, φιλοπατρία, πατριωτισμός και ένα σωρό άλλες …

Η Ναυμαχία της Σαλαμίνας όμως, είναι ξεχωριστή και διαχρονική, γιατί αποτελεί το ευαγγέλιο αναφοράς στις αρχέγονες αξίες της Δημοκρατίας.Είναι η νίκη της δημοκρατίας και της ελευθερίας εναντίον ενός απολυταρχικού δεσποτικού πολιτεύματος.

Είναι η νίκη των πολιτών εναντίων των υπηκόων. Είναι η ύπαρξη της πόλης ωςέννοιακαι του πολιτεύματος. Είναι η επιτομή της συνεργασίας. Των πολιτών της Αθήνας, της Κορίνθου, της Σπάρτης, της Χαλκίδας, της Ερέτριας, της Νάξου, της Αίγινας, των Μεγάρων και τόσων άλλων.

Είναι οι έννοιες της ισοπολιτείας, της ισονομίας, της ισηγορίας, της ισοκρατίας, αλλά και της αυστηρής λογοδοσίας για όσους ασκούν δημόσιο αξίωμα. Αν είχε χαθεί αυτή η ναυμαχία, η εξέλιξη της παγκόσμιας ιστορίας και του δυτικού πολιτισμού θα ήταν διαφορετική. Υπό το πρίσμα αυτό γίνεται αντιληπτή και η αναφοράενός σημαντικού φιλόσοφου, του Φρίντριχ Χέγκελ: «Με τις νίκες αυτές (στους Ελληνοπερσικούς Πολέμους), απαλλάχθηκε η Ελλάδα από το άχθος που απειλούσε να την κατακτήσει».

«Πράγματι εδώ ζύγισε η Παγκόσμια Ιστορία τη σημασία των δύο ανταγωνιστικών φαινομένων στην πλάστιγγά της: από τη μια πλευρά, την ασιατική δεσποτεία, έναν ολόκληρο κόσμο ενωμένο κάτω από έναν απόλυτο αυθέντη, και, από την άλλη, μια σειρά από χωριστά κρατίδια, μικρά σε μέγεθος και με περι¬ορισμένα υλικά μέσα, πλούσια όμως σε ζείδωρο πνεύμα ατομικής ιδιοσυστασίας».

«Ο πόλεμος αυτός και η εξέλιξη των γεγονότων που ακολούθησαν συνθέτουν την πιο λαμπρή ιστορική περίοδο της Ελλάδας: όλα τα συστατικά στοιχεία του ελληνικού πνεύματος θα αναπτυχθούν πλέον απρόσκοπτα, για να καταστήσουν ολοζώντανη την παρουσία τους», αναφέρει ο Χέγκελ, στις αρχές του 1800.

Και οι Πέρσες είχαν υψηλό πολιτισμό, είχαν σπάνια τεχνολογία και αρετές και φυσικά δεν ήταν βάρβαροι με τη σημερινή σημασία της λέξης. Από την ασιατική δεσποτεία, όμως, απουσίαζε η πεμπτουσία που όριζε την Ελληνική Παιδεία: η αμφιβολία, η αναζήτηση, η έρευνα, το συμπέρασμα. Αυτό, δηλαδή, που αποτέλεσε το «άλας» της μεταγενέστερης δυτικής σκέψης. Εκείνη την εποχή τα παιδιά στην αρχαία Αθήνα διδάσκονταν τις 7 ελευθέριες τέχνες (έτσι έλεγαν τότε τις Επιστήμες)Γραμματική, Ρητορική, Λογική, Αριθμητική, Γεωμετρία, Μουσική και Αστρονομία.Αυτές ήταν οι τέχνες που γέννησαν τον ελληνικό πολιτισμό.

Αυτές ήταν οι τέχνες που διδάχτηκαν οι πρώτοι φοιτητές, στα πρώτα πανεπιστήμια της δυτικής Ευρώπης την εποχή της αναγέννησης και του διαφωτισμού. Ένα πράγμα, όμως, ήταν και είναι δύσκολο να διδαχτεί στον υπόλοιπο κόσμο…

Η ναυτοσύνηΑυτή η σατανική θα μπορούσα να πω σχέση του Έλληνα με αυτό το στοιχείο της φύσης, την θάλασσα.Αυτή η σχέση αλληλοσεβασμού που δημιουργεί ανά τους αιώνες μια ιδιότυπη θαλασσοκρατία, που δημιουργεί ανίκητους στόλους, στρατιωτικούς και εμπορικούς.

Αυτή η ερωτική σχέση που δεν μας έχει προδώσει ποτέ και που συνδέει αιώνες τώρα τους έλληνες με αυτό το υπέροχο γαλάζιο. Αυτή η σχέση που μας ταξιδεύει ως έθνος, ως Έλληνες, ως κοινωνία, ως οικονομία μπροστά, αιώνες τώρα. Έχω εορτάσει και έχω διοργανώσει στη ζωή μου πολλές εκδηλώσεις για την Ναυμαχία της Σαλαμίνας. Σήμερα για μένα ήταν η πιο δύσκολη, εκπροσωπώντας παράλληλα τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

2500+1 χρόνια μετά, εδώ στη θάλασσα της Σαλαμίνας, του Περάματος, του Κερατσινίου, της Δραπετσώνας, του Πειραιά, όλης της Ελλάδας. 200 χρόνια μετά την έναρξη της επανάστασης του 1821Ο λόρδος Μπάιρον στο ποίημα Γκιαούρ, Απόσπασμα από έναν τουρκικό μύθο, με στίχους συγκίνησης και ρώμης γράφει…«Τούτα τα γαλανά νερά που σε τυλίγουνΩ τέκνο δουλικό του ελεύθερου –Μίλα, ποια είναι τούτη η θάλασσα, ποια τούτη η ακτή!Μην είναι τούτο το στενό, της Σαλαμίνας ο βράχος;Τούτες οι σκηνές – η ιστορία τους δεν είναι άγνωστη –Ορθώσου και πάλι, βρες το ανάστημά σου!Απ’ των προγόνων σου τις στάχτες αναγεννήσου,Από τ’ αποκαΐδια της αρχαίας τους πυράς…».

Σήμερα θωρώ ότι βρισκόμαστε σε μια τέτοια ανάλογη ιστορική συγκυρία.Δεν είναι όλοι οι πόλεμοι, ναυμαχίες και στρατιωτικές συρράξειςΥπάρχουν εχθροί που δεν είναι ορατοί δια γυμνού οφθαλμού.

Είναι θανατηφόροι ιοί που προσβάλλουν την υγεία μας, είναι οικονομικοί, που καταστρέφουν την οικονομία μας, είναι κοινωνικοί, που βιάζουν την ψυχή μας, είναι περιβαλλοντικοί, που μας παίρνουν την ανάσα και μολύνουν τις θάλασσές μας.

Σε αυτή τη Ναυμαχία τα όπλα μας παραμένουν τα ίδια, αρκεί να εστιάσουμε μονιασμένοι πάνω σε αυτά: Επαναλαμβάνω: στη Δημοκρατία μαςστην Παιδεία μαςκαι στη Θάλασσα μας.

Σας ευχαριστώ πολύ…

%d bloggers like this:
close-alt close collapse comment ellipsis expand gallery heart lock menu next pinned previous reply search share star